روماتولوژيستها انجام نادرست كارهاي خانه وفشار ناحيه گردن و زانو و ستون فقرات را از مهمترين دلايل شيوع آرتروز در بين خانمهاي خانهدار ميدانند. با دكتر فرهاد غريبدوست، فوقتخصص روماتولوژي و رييس مركز روماتيسم ايران، در همين رابطه گفتگويي انجام دادهايم كه ميخوانيد.
آقاي دكتر! در كشور ما خانمهاي خانهدار چهقدر در معرض آرتروز قرار دارند؟
برخلاف ساير نقاط جهان كه آرتروز انگشتان در آنها شايع است، در ايران آرتروز زانو بيشتر ديده ميشود و آن هم در زنان خانهداري كه مدت زيادي سرپا ميايستند و نيز افرادي كه فشار زيادي به زانوهايشان وارد ميكنند. بسياري از خانمها هنگام انجام كارهاي منزل مانند نصب پرده، شستن سقف و كف زمين و... گردن خود را براي مدت طولاني بالا يا پايين نگه ميدارند و در معرض ابتلا به آرتروز گردن قرار ميگيرند.
بهترين حالت قرار گرفتن گردن براي انجام اين نوع كارها چه حالتي است؟
كلا ضعيف شدن ماهيچههاي نگهدارنده گردن، فشار روي مهرهها، فرسايش غضروفها و آسيب ديدن مفصلها باعث عدم تحرك طولاني مدت و فشار روي ماهيچه بهصورت مداوم و نيز آسيب ديدن آن ماهيچه و در نهايت دردهاي عضلاني ميشود. بهترين توصيه اين است كه خانمها هرچند ثانيه يك بار گردن خود را نرمش دهند و آرام به سمت طرفين بچرخانند و طول مدت كار را كوتاه كنند. مثلا بعد از 5 تا 8 دقيقه نگه داشتن گردن به سمت بالا يا پايين دست از كار بكشند و كمي قدم بزنند و پس از انجام نرمشي سبك به كار برگردند اما بالا نگه داشتن و پايين نگه داشتن گردن براي مدت طولاني خطر ابتلا به آرتروز گردن را افزايش ميدهد.
ورزش ميتواند جلوي اين مشكلات را بگيرد؟
به هر حال ورزش بهترين و كمهزينهترين روش پيشگيري و درمان آرتروز است و به خانمهاي خانهدار توصيه ميشود كه با انجام حركات منظم ورزشي از ابتلا به اين بيماري جلوگيري كرده يا سير پيشرونده آن را كاهش دهند. در حقيقت ورزش با افزايش قدرت، ثبات و تعادل همراه با بهبود تغذيه مفاصل در پيشگيري و درمان ابتلا به آرتروز نقش به سزايي ايفا ميكند. البته در كنار ورزش، مصرف مكملهاي آنتياكسيدان، ويتامينهاي C، E و نيز مواد غذايي مانند سويا و زنجبيل نيز در بهبود علايم آرتروز نقش موثري دارند.
حرف آخر؟
آرتروز در همه كشورها و با هرگونه آب و هوايي وجود دارد و فقط در نقاط آفتابي و غيرمرطوب شايد كمتر و در نواحي مرطوب و بدون آفتاب كمي بيشتر ديده ميشود. در كشور ما خانمهاي مناطق شمالي به دليل كار در شاليزارها و خم كردن طولانيمدت گردن و ايستادنها و خم شدنهاي طولاني مدت بيشتر از ساير خانمها به آرتروز مبتلا ميشوند. در مورد آفتاب نيز بايد گفت كه تاثير زيادي در پيدايش آرتروز دارد زيرا منبع اصلي ويتامين D در چربيهاي پوست بدن قرار دارد كه با تابش آفتاب تغيير شكليافته و تبديل به ويتامين D ميشود و همچنين ويتامين D است كه موجب جذب كلسيم و تثبيت آن در استخوانها ميشود. براي اينكه چربيهاي پوست به وسيله نور آفتاب تبديل به ويتامين D بشوند، بايد نور آفتاب روي پوست بدن بتابد و براي اينكه ويتامين D ساخته شود، بايد روي پوست، چربي وجود داشته باشد.
